حسن مرسلوند

301

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

به قفقاز و بادكوبه رفته ، به تقويت قواى ضد انقلاب بپردازند . جنگلىها با اين امر مخالف بودند و فقط پذيرفتند كه حاضرند به قواى روسى آن هم به شرط تحويل دادن سلاح در ابتداى جنگل و بازپس گرفتن آن در ناحيهء خزر راه بدهند . اين شرط مورد پذيرش قواى متجاوز واقع نشد و با جنگ خونينى كه منجر به شكست قواى جنگلى شد ، راه خود را به‌سوى قفقاز و بادكوبه گشود . اولين انشعاب در گروه جنگل با تسليم شدن حاجى احمد كسمايى به دولت وثوق الدوله در 1337 قمرى به وقوع پيوست . به دنبال اين جدايى ، موقعيت نيروهاى جنگل در دشت به خطر افتاد و براى اينكه حتى المقدور با قواى سىهزارنفرى اعزامى از مركز درگير نشوند ، به لاهيجان رفتند و به نيروهاى دكتر حشمت پيوستند و پس از مدّتى لاهيجان را هم ترك گفته ، طى جنگ و گريزهايى كه با نيروهاى دولتى داشتند به دامنه‌هاى جبال لنگرود و رودسر و رانكوه و تنكابن رفتند . مهم‌ترين جنگهايى كه در اين عقب‌نشينى به وقوع پيوست ، جنگهاى جواهر دشت ، كاكوه ، جوارده ، گاوبن و قلعه گردن بود كه در اين نقاط عدهء زيادى از طرفين به خاك افتادند . انشعاب بعدى با تسليم شدن دكتر حشمت و شيخ عبد السلام عرب با 270 تن از يارانش به نيروهاى دولتى ، به وقوع پيوست . البتّه دكتر حشمت علىرغم قرآن مهر شده‌اى كه به منظور سوگند دولت براى تأمين جان او بود در 11 شعبان 1337 در رشت به دار آويخته شد . قواى دولتى در تعقيب نيروهاى جنگلى موفقيتى به دست نياورد و سرانجام پس از مدّتى متاركه ، با مذاكرات صلحى كه بين نمايندگان دولت وثوق الدوله و ميرزا كوچك خان انجام گرفت ، اطلاعيه‌اى از طرف دولت مبنى بر متاركهء جنگ صادر شد . پس از تثبيت موقعيت انقلابيون سرخ در روسيه ، از طرف كميتهء انقلابى لنكران و ديگر مراكز كمونيستى ، نامه‌هايى با عنوان رفيق كوچك خان به جنگل سرازير شد كه در اين نامه‌ها انقلابيون كمونيست از جنبش جنگل تقدير و ستايش كرده ، پشتيبانى و حمايت خود را از مبارزات جنگلىها اعلام كرده بودند . بامداد روز سه‌شنبه 28 ارديبهشت 1299 نيروهاى ارتش سرخ در تعقيب قواى ضد انقلابى ژنرال دنيكن كه به نيروهاى انگليسى در سواحل درياى خزر پناهنده شده بود ،